Απολιγνιτοποίηση, απασχόληση και μισθολογικό εισόδημα στη Δυτική Μακεδονία: τι τεκμηριώνεται και τι όχι
Μια σύντομη, προσβάσιμη ανάγνωση των βασικών ευρημάτων της αναλυτικής προσέγγισης για την περίοδο 2019–2026 και της επισκόπησης των μελετών 2006–2026.
Η εικόνα σε 30 δευτερόλεπτα
Η λιγνιτική απασχόληση και η υψηλόμισθη μισθολογική ροή στη Δυτική Μακεδονία έχουν συρρικνωθεί ουσιαστικά. Την ίδια περίοδο, όμως, η συνολική απασχόληση όλων των κλάδων, το εργατικό δυναμικό και ο πληθυσμός ακολούθησαν διαφορετικές πορείες. Τα δημόσια στοιχεία επιτρέπουν να τεκμηριωθούν συγκεκριμένες μεταβολές, αλλά όχι ακόμη ένα πλήρες καθαρό ισοζύγιο θέσεων εργασίας και εισοδήματος. Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι μια σταθερή, δημόσια και συγκρίσιμη καταγραφή των ενεργών θέσεων, της διάρκειας, του τόπου εργασίας και της μισθοδοσίας τους.
Γιατί χρειάζεται αυτή η σύνοψη
Οι αριθμοί που έχουν δημοσιευθεί την τελευταία εικοσαετία δεν μετρούν πάντοτε το ίδιο πράγμα. Άλλοι αφορούν άμεσα απασχολουμένους, άλλοι εργολαβικές ή επαγόμενες θέσεις, άλλοι θέσεις σε κίνδυνο και άλλοι στόχους επενδυτικών προγραμμάτων. Η επιτελική σύνοψη διατηρεί αυτές τις διακρίσεις και παρουσιάζει όσα μπορούν να υποστηριχθούν με τα διαθέσιμα δημόσια τεκμήρια.
Πρόκειται για προσωπική αναλυτική προσέγγιση που δεν υποκαθιστά τις αρμόδιες αρχές και δεν αποτελεί επίσημο διοικητικό απολογισμό. Στόχος είναι να διευκολύνεται ο δημόσιος διάλογος με κοινές έννοιες, εμφανείς πηγές και σαφή όρια. Η σύνοψη θα επικαιροποιείται μαζί με την αναλυτική προσέγγιση όταν δημοσιεύονται νέα επαληθεύσιμα στοιχεία.
Έξι βασικά ευρήματα
Τα παρακάτω μεγέθη δεν αθροίζονται μεταξύ τους. Καθένα έχει διαφορετικό πεδίο, ημερομηνία και ερμηνεία.
Συγκρίσιμο εταιρικό απόθεμα, 2018–2021
Το προσωπικό της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία, μαζί με το χωριστά καταγεγραμμένο προσωπικό της Λιγνιτικής Μελίτης, μειώθηκε κατά 1.729 άτομα ή 41,7%. Πρόκειται για παρατηρημένη εταιρική συρρίκνωση ίδιου περίπου πεδίου, όχι για ολόκληρη την αγορά εργασίας.
Στοχευμένες εθελούσιες αποχωρήσεις το 2020
Η επίσημη εταιρική αναφορά καταγράφει 545 συμμετέχοντες από μονάδες υπό απόσυρση. Το μέγεθος είναι πραγματική ροή αποχωρήσεων, αλλά δεν ισοδυναμεί με 545 νέους ανέργους, καθώς μέρος των εργαζομένων ήταν συνταξιοδοτικά ώριμο.
Συνολική απασχόληση όλων των κλάδων, 2019–2025
Η σειρά της Eurostat δείχνει καθαρή αύξηση 6,3 χιλιάδων απασχολουμένων. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι η απολιγνιτοποίηση δημιούργησε τις θέσεις ούτε ότι δεν είχε κόστος· δείχνει ότι η συνολική αγορά εργασίας επηρεάζεται ταυτόχρονα από πολλούς κλάδους και μηχανισμούς.
Συρρίκνωση εργατικού δυναμικού, 2019–2025
Το εργατικό δυναμικό μειώθηκε από 115,3 σε 110,2 χιλιάδες. Η μεταβολή μπορεί να συνδέεται με συνταξιοδότηση, μετανάστευση, αποθάρρυνση και δημογραφικές εξελίξεις, χωρίς τα διαθέσιμα στοιχεία να επιτρέπουν ακριβή αιτιώδη κατανομή.
Πληθυσμιακή μεταβολή, 2021–2025
Ο πληθυσμός μειώθηκε από 257.875 σε 243.575 κατοίκους. Η μεταβολή περιλαμβάνει φυσική μείωση, καθαρή μετανάστευση και στατιστική προσαρμογή. Δεν μπορεί να αποδοθεί στο σύνολό της σε μία μόνο οικονομική ή ενεργειακή αιτία.
Δεν υπάρχει ακόμη πλήρης καθαρή μέτρηση
Δεν δημοσιεύεται ενιαία σειρά που να συνδέει εργαζόμενο, εργοδότη, πραγματικό τόπο εργασίας, διάρκεια και μισθοδοσία για ΔΕΗ, εργολάβους και νέες επενδύσεις. Χωρίς αυτή τη βάση δεν υπολογίζεται αξιόπιστα το καθαρό ισοζύγιο θέσεων και τοπικού εισοδήματος.
Τι τεκμηριώνεται και τι παραμένει ανοικτό
Μπορεί να υποστηριχθεί
- Υπήρξε σοβαρή συρρίκνωση της λιγνιτικής και της συναφούς υψηλόμισθης απασχόλησης.
- Η συγκρίσιμη εταιρική σειρά 2018–2021 καταγράφει σαφή μείωση.
- Οι δημόσιες καταγραφές εργολαβικών γεγονότων επιβεβαιώνουν πραγματικές τοπικές απώλειες, χωρίς να αποτελούν πλήρη απογραφή.
- Η συνολική απασχόληση, το εργατικό δυναμικό και ο πληθυσμός πρέπει να εξετάζονται χωριστά, επειδή μετρούν διαφορετικές διαστάσεις.
- Οι στόχοι προγραμμάτων και οι επενδυτικές ανακοινώσεις δεν ισοδυναμούν αυτομάτως με ενεργή και διατηρούμενη μισθοδοσία.
Δεν μπορεί ακόμη να υποστηριχθεί
- Ένας ενιαίος ακριβής αριθμός καθαρών απωλειών για την περίοδο 2019–2026.
- Ένα πλήρες καθαρό ισοζύγιο παλαιών και νέων θέσεων στο ίδιο γεωγραφικό και χρονικό πεδίο.
- Η ακριβής απώλεια καθαρού τοπικού μισθολογικού εισοδήματος.
- Η απόδοση κάθε μεταβολής του πληθυσμού ή του εργατικού δυναμικού αποκλειστικά στην απολιγνιτοποίηση.
- Η μετατροπή θέσεων κατασκευής, ανθρωποετών ή προσωρινής απασχόλησης σε ισοδύναμο μόνιμων θέσεων λειτουργίας.
Τι χρειάζεται για έναν αξιόπιστο απολογισμό
- Ετήσια απογραφή ενεργών θέσεων ανά έργο και δήμο, με σαφή διάκριση μεταξύ κατασκευής, λειτουργίας, προσωρινής και μόνιμης απασχόλησης.
- Κοινός ορισμός ισοδύναμου πλήρους απασχόλησης, ώστε πρόσωπα, προσλήψεις, ανθρωποέτη και αιχμές εργοταξίων να μην εμφανίζονται ως συγκρίσιμα μεγέθη.
- Καταγραφή διάρκειας, τόπου εργασίας και μισθολογικής ροής, ώστε να μετράται όχι μόνο ο αριθμός αλλά και η ποιότητα και η τοπική επίδραση της απασχόλησης.
- Χωριστοί λογαριασμοί για αποχωρήσεις, μεταθέσεις, συνταξιοδοτήσεις και νέες θέσεις, χωρίς διπλομετρήσεις μεταξύ φορέων και προγραμμάτων.
- Δημόσια έκδοση και ετήσια επικαιροποίηση με πρωτογενείς πηγές, ημερομηνία αναφοράς και εμφανές ιστορικό διορθώσεων.
Μεθοδολογία και βασικές πηγές
Η αναλυτική προσέγγιση εξετάζει δημόσια διαθέσιμες πηγές της περιόδου 2006–2026 και διαχωρίζει παρατηρημένα αποθέματα, καταγεγραμμένες ροές, μοντελοποιημένα σενάρια και ανακοινώσεις. Τα κύρια μεγέθη της σύνοψης προέρχονται από τις εταιρικές εκθέσεις της ΔΕΗ για το 2018 και το 2021, τη διαγνωστική μελέτη αγοράς εργασίας της World Bank και τις επίσημες σειρές της Eurostat για απασχόληση και πληθυσμό. Οι λεπτομερείς ορισμοί, οι πίνακες, οι περιορισμοί και το πλήρες αρχείο πηγών παρατίθενται στην αναλυτική έκδοση.
Πλήρης τεκμηρίωση
Η επιτελική σύνοψη δεν αντικαθιστά την αναλυτική προσέγγιση. Για τον έλεγχο των ορισμών, των πηγών, των πινάκων και των περιορισμών χρησιμοποιείται η πλήρης διαδικτυακή και εκτυπώσιμη έκδοση.
Lignite phase-out, employment and wage income in Western Macedonia: what the data show — and what they do not
An accessible account of the main findings from the 2019–2026 ex-post analytical approach and the review of evidence published between 2006 and 2026.
The picture in 30 seconds
Lignite-related employment and the associated high-wage payroll have contracted substantially in Western Macedonia. Over the same period, however, total employment across all sectors, the labour force and the population followed different trajectories. Public evidence supports several specific findings, but it does not yet provide a complete net balance of jobs and wage income. The critical next step is a stable, public and comparable register of active jobs, their duration, workplace and payroll.
Why this summary is needed
Figures published over the past two decades do not always measure the same quantity. Some refer to direct employees, others to contractor or induced employment, jobs exposed or at risk, and others to programme or investment targets. This summary preserves those distinctions and presents only what can be supported by the available public record.
This is an independent personal analytical approach. It does not replace the work or authority of public bodies and is not an official administrative assessment. Its purpose is to support a better-informed public discussion through consistent terms, visible sources and explicit limitations. It will be updated together with the full analytical approach when new verifiable evidence becomes available.
Six key findings
The following quantities must not be added together. Each has a different scope, reference date and interpretation.
Comparable corporate employment stock, 2018–2021
PPC employees geographically allocated to Western Macedonia, together with separately reported Lignitiki Melitis staff, fell by 1,729 people, or 41.7%. This is an observed contraction within a broadly comparable corporate scope, not a measure of the entire regional labour market.
Targeted voluntary departures in 2020
The official company report records 545 participants from units scheduled for retirement. This is an observed flow of departures, but it is not equivalent to 545 newly unemployed people because some participants were already eligible for retirement.
Total employment across all sectors, 2019–2025
Eurostat records a net increase of 6.3 thousand employed people. This does not show that the phase-out created those jobs or that it carried no cost; it shows that the regional labour market is shaped simultaneously by many sectors and mechanisms.
Contraction of the labour force, 2019–2025
The labour force fell from 115.3 to 110.2 thousand. Retirement, migration, discouragement and demographic change may all contribute, but the available series does not support an exact causal allocation among them.
Population change, 2021–2025
The population declined from 257,875 to 243,575. The change combines natural decrease, net migration and statistical adjustment. It cannot be attributed in full to a single economic or energy-related cause.
No complete net measure is available yet
No published series links employee, employer, actual workplace, duration and payroll across PPC, contractors and new investment. Without that common base, a reliable net balance of jobs and local wage income cannot be calculated.
What is established — and what remains open
The evidence supports
- A severe contraction in lignite-related and associated high-wage employment.
- A clear decline in the comparable corporate series for 2018–2021.
- Real local contractor-job losses documented through partial public records, though not a complete census.
- The need to analyse total employment, the labour force and population separately because they describe different dimensions.
- The principle that programme targets and investment announcements are not automatically equivalent to active and sustained payroll.
The evidence does not yet support
- A single exact net job-loss figure for 2019–2026.
- A complete like-for-like balance of old and new jobs in the same geographical and temporal scope.
- An exact estimate of the loss of net local wage income.
- Attribution of every change in population or labour-force participation exclusively to the lignite phase-out.
- Treating construction jobs, job-years or temporary peaks as equivalent to permanent operating jobs.
What a reliable ex-post account requires
- An annual register of active jobs by project and municipality, separating construction, operation, temporary and permanent employment.
- A common full-time-equivalent definition, so that people, hires, job-years and construction-site peaks are not presented as comparable quantities.
- Duration, workplace and payroll information, allowing assessment not only of the number of jobs but also of their quality and local economic effect.
- Separate accounts for exits, transfers, retirements and new jobs, preventing double counting across institutions and programmes.
- Public annual updates with primary sources, reference dates and a visible revision history.
Method and principal sources
The analytical approach reviews publicly available evidence published between 2006 and 2026 and separates observed stocks, recorded flows, modelled scenarios and announcements. The main figures in this summary are drawn from PPC’s corporate reports for 2018 and 2021, the World Bank’s labour-market diagnostic, and Eurostat’s official series for employment and population. Full definitions, tables, limitations and the source catalogue are available in the analytical approach.
Full documentation
This summary does not replace the analytical approach. The full web and printable editions provide the definitions, sources, tables and limitations needed to review every finding.